Zvanična internet prezentacija
Grad Bijeljina
Интернет страница investinbijeljina.org је у припремној фази.

Gradovi pobratimi

 

Svjestan neophodnosti saradnje i razmjene iskustava sa jedinicama lokalne samouprave u inostranstvu, povezivanja u oblastima kulture, ekonomije, sporta i prevazilaženja graničnih prepreka u procesima evropskih i svjetskih integracija, Grad Bijeljina je posvećen razvoju prijateljskih veza sa opštinama i gradovima u inostranstvu.

Od 2006. godine opština, odnosno, Grad Bijeljina je potpisao ugovore o bratimljenju sa Kumanovom (Makedonija, 2006), Langenhagenom (Njemačka, saradnja uspostavljena 1999., Ugovor o prijateljstvu potpisan 2007), Kruševcom (Srbija, 2008), gradom Ruse (Bugarska, 2009) i opštinom Peć/Goraždevac (Srbija, 2013).

Takođe, Grad Bijeljina, u okviru prekogranične saradnje, razvija intenzivne ekonomske i kulturne odnose sa susjednim gradovima i opštinama u zemljama okruženja.

 

Kumanovo se nalazi u sjeveroistočnom dijelu Makedonije i, sa preko 70 hiljada stanovnika, treći je grad po veličini u Makedoniji (posle Skoplja i Bitolja) i sjedište najprostranije opštine u ovoj zemlji.

Povelja o bratimljenju Kumanova i Bijeljine potpisana je 2006. godine.

ISTORIJA

Pretpostavlja se da porijeklo naziva grada potiče od imena plemena Kumani koje je krajem 11. vijeka osvojilo ovaj kraj i neko vrijeme ga zadržalo pod svojom vlašću.
Pretpostavlja se da je Kumanovo kao naselje osnovano u 12. vijeku. Prvi put se pominje u jednom turskom dokumentu iz 1519. godine kao selo u Nagoričkoj nahiji sa 52 porodice i oko 300 stanovnika. Krajem 16. i početkom 17. vijeka Kumanovo postaje gradsko naselje i centar nahije. Za ovaj period vezan je i razvoj grada koji je postao značajna raskrsnica na trgovačkim putevima.
Turski putopisac Evlija Čelebija pominje da je 1660. u Kumanovu postojalo: 600 kuća pokrivenih ćeramidom, džamija, medresa, karavansaraj, više radnji i mlinova. Nakon prodora austrijske vojske na Balkan za vrijeme Velikog bečkog rata, u kumanovskom kraju je 1689. izbio ustanak u kome su se ustanici uz pomoć austrijske vojske borili protiv Turaka. Ustanički vođa Karpoš se proglasio „kraljem od Kumanova“ što govori da je Kumanovo kao naselje bilo na čuvenom glasu.
Tursko-austrijsko ratovanje krajem 17. i početkom 18. vijeka izazvalo je stagnaciju trgovine i Kumanovo gubi na značaju, pa se u 18. vijeku u dokumentima pominje svega dva puta. 19. vijek donosi novi napredak i Kumanovo postaje važna tržnica za žito. Željeznička pruga izgrađena sedamdesetih godina 19. vijeka daje novi podstrek razvoju Kumanova koje dobija dominantni položaj u odnosu na okolne gradova, uključujući čak i Skoplje. Sa ekonomskim napretkom, rastao je i priliv stanovništva.
U Prvom balkanskom ratu, oktobra 1912. godine, na lokalitetu Zebrnjak u blizini grada odigrala se čuvena Kumanovska bitka u kojoj je srpska vojska pod komandom generala Radomira Putnika do nogu porazila Turke. Ova pobjeda je označila početak poraza Turske u ovom ratu i otvorila put za konačno oslobođenje Balkana iz turskog ropstva. Monumentalni spomenik izginulim srpskim vojnicima, sagrađen na mjestu bitke, većim dijelom su uništili bugarski okupatori u 2. svjetskom ratu.
U drugom svjetskom ratu, Kumanovo je, zajedno sa Prilepom, postalo poznato kao grad u kome je izbio narodnooslobodilački ustanak.
Posle 1945. godine Kumanovo doživljava brz ekonomski i kulturni razvoj.

PRIVREDA
Najrazvijenije privredne djelatnosti u Kumanovu pripadaju sekundarnom i tercijarnom sektoru. Najveći značaj imaju metaloprerađivačka, tekstilna, kožarska, prehrambena i duvanska industrija, kao i zemljoradnja i trgovina.
Kumanovo je važno raskršće saobraćajnica prema Skoplju, Srbiji i Bugarskoj.

KULTURA
Najvažnije kulturne manifestacije u Kumanovu su međunarodni Džez ­festival, Dani komedije, nekoliko dječjih festivala i likovnih kolonija.
Najvažnije ustanove kulture su Pozorište, Centar za kulturu „Trajko Prokopiev“ i Nacionalni muzej.
U okolini grada postoje značajni kulturno-istorijski spomenici, a najvažniji su Gradište, lokalitet iz bronzanog doba, neolitski lokalitet kod sela Donje Nagoričane, crkva Svetog Đorđa u Starom Nagoričanu iz 1071. i crkva Svete Bogorodice u selu Matejče iz 1350. godine.
Zaštitnik grada je Sveti Đorđe.

MEĐUNARODNA SARADNjA
Pored Bijeljine, Kumanovo je grad-pobratim sledećih gradova: Vranje, Gornji Milanovac, Leskovac, Pančevo, Čukarica, Kosovska Mitrovica (Srbija), Nikšić (Crna Gora), Nikozija (Kipar), Plovdiv (Bugarska), Varaždin (Hrvatska), Korlu (Turska) i Prozor (BiH).
 

LINKOVI:

http://www.kumanovo.gov.mk

sr.wikipedia.org/wiki/Kumanovo

 


 

Langenhagen je grad u njemačkoj pokrajini Donja Saksonija. Povezan je sa Hanoverom, ali ima posebnu infrastrukturu i ekonomiju. Langenhagen ima više od 50.000 stanovnika.

Saradnja između Bijeljine i Langenhagena je uspostavljena 1999. godine, a Ugovor o prijateljstvu između dva grada potpisan je 2007.

ISTORIJA
Prvi pisani pomeni dijelova Langenhagena pod sadašnjim imenom potiču iz 990. godine, a 1312. godine grad se prvi put pominje kao Nienhagen. Za razvoj grada jako je važna 1618. godina, kada je Langenhagen dobio trgovačke povlastice.

U 20. vijeku Langenhagen postaje važna saobraćajna raskrsnica, čemu je najviše doprinijela izgradnja željeznice 1890. godine i luke na Miteland kanalu 1916. godine.
Autoput je izgrađen sredinom 30-tih godina 20. vijeka i tada je nastalo Srebrno jezero kome su ime, navodno, dali piloti jer im je služilo kao orijentir na letu za Berlin.
Drugi svjetski rat donosi ogromna razaranja i tada je dvije trećine Langenhagena uništeno u bombardovanjima.
Posleratni period je period brzog ekonomskog i društvenog razvoja, pa 1959. godine Langenhagen dobija gradsku povelju, a 1974. godine, prilikom administrativne reforme, teritorija grada je proširena na sadašnju veličinu.

EKONOMIJA 
U Langenhagenu je 1952. otvoren Hanover-Langenhagen aerodrom koji je jedan od najvećih u Njemačkoj i ima presudni značaj za ekonomiju grada.
U blizini aerodroma postoje četiri industrijske zone sa proizvodnim i komercijalnim djelatnostima, a tu je i Hanoverska međunarodna tržnica sa predstavništvima preko 400 međunarodnih distributera brendirane robe.
1982. godine u Langenhagenu je, prvi put u svijetu, započela proizvodnja kompakt diskova, a 1996. je započeta proizvodnja DVD-ova.

KULTURA I ZNAMENITOSTI
Langenhagen je u Njemačkoj poznat po svojoj kabaretskoj i komediografskoj sceni.
Umjetničko društvo Langenhagena, od nacionalnog značaja, ima za glavni cilj promociju i zaštitu djela moderne umjetnosti. Zahvaljujući Udruženju, u Langenhagenu postoji Park skulptura, a moderne skulpture su postavljene i širom grada.

Svake godine u Langenhagenu se održava Festival pozorišta i kratkih formi „Mimuze“.
U julu, na gradskom trgu se održava trodnevni gradski festival, a svake dvije godine se održava veliki gradski bal. Dvogodišnje su i humanitarne manifestacije Industrijski šou i Porodični festival.
Ranije je na teritoriji Langenhagena postojalo nekoliko vjetrenjača, a sačuvana je samo jedna iz 17. vijeka. Postoji i nekoliko starih crkava od kojih je najznamenitija Elizabetina crkva, rekonstruisana posle uništenja u Drugom svjetskom ratu. Toranj crkve, star preko 400 godina, ostao je sačuvan od bombi i to je najstarija zgrada u Langenhagenu.

Langenhagen je poznat i po ljubiteljima konja, a uspješno djeluje i Polo klub.
Oaze prirode su zaštićena prirodna područja Kananoher šuma i prirodni rezervat Kaltenveider močvara.

MEĐUNARODNA SARADNjA
Pored Bijeljine, Langenhagen je grad-pobratim gradova Sautvork (kvart Londona, Velika Britanija), Novo Mesto (Slovenija) i Glogov (Poljska).
Kvartovi Langenhagena njeguju partnerstvo sa gradovima i kvartovima u Francuskoj, Austriji i Brazilu.

LINKOVI:

www.langenhagen.de
http://en.wikipedia.org/wiki/Langenhagen
 



 

Kruševac je grad u Rasinskom okrugu u centralnoj Srbiji i upravni, ekonomski, kulturni, zdravstveni i obrazovni centar Okruga. Nalazi se u Kruševačkoj kotlini koja obuhvata kompozitnu dolinu Zapadne Morave i prostire se između Levča i Temnića na sjeveru, Župe, Kopaonika i Jastrepca na jugu i Kraljevačke kotline i Ibarske doline na zapadu.

Prema popisu iz 2011. u urbanom području Kruševca živi oko 59.000, a na cijeloj teritoriji Grada više od 131.000 stanovnika.

Povelja o bratimljenju Kruševca i Bijeljine potpisana je 2008. godine.

ISTORIJA
Kruševac je kao svoju prestonicu podigao knez Lazar 1371. godine.
Prvi put se pominje 1387. godine, u povelji kojom knez Lazar u svojoj utvrđenoj prestonici potvrđuje ranije trgovačke privilegije Dubrovčanima.

Predanje kaže da je Kruševac dobio ime po oblom riječnom kamenu krušcukojim je grad većim dijelom sazidan. Posle Kosovskog boja, Kruševac postaje prestonica vazalne Srbije kojim upravlja kneginja Milica, a potom despot Stefan koji prestonicu kasnije seli u Beograd. Turci osvajaju  Kruševac 1427., posle smrti despota Stefana. Od 1444. godine, Kruševac je u rukama Đurđa Brankovića, a Turci ga konačno porobljavaju 1454. godine i daju mu ime Aladža Hisar (Šareni grad). Tokom 17. i 18. vijeka Kruševac je nekoliko puta kratkotrajno oslobađan od turske vlasti. Za vrijeme Prvog srpskog ustanka grad je oslobođen 1806. i ostao slobodan do 1809. godine. Iz ovog vremena potiče i naziv „Čarapani“ na koji su Kruševljani do danas ponosni. Nadimak su dobili 1806. godine, posle jednog napada na Turke, kada su Kruševljani pokazali veliko junaštvo i lukavstvo izuvši obuću i u čarapama se nečujno prišunjali Turcima i pobili ih. 

Kruševac je konačno oslobođen od Turaka 1833. godine. Poslije oslobođenja grad počinje naglo da se razvija i napreduje, i postaje jedan od većih regionalnih centara tadašnje Srbije. Tokom Prvog svjetskog rata grad je u velikoj mjeri uništen, a stanovnici su preživjeli težak teror. U Drugom svjetskom ratu njemački okupatori su na brdu Bagdala strijeljali 1642 rodoljuba iz Kruševca i okoline.

PRIVREDA
Kruševac je značajan privredni centar sa posebno razvijenom metalo-prerađivačkom („14. oktobar“) i hemijskom industrijom (HI „Župa“, „Henkel-Merima“, „Trayal“).
U Kruševcu posluje i fabrika alkoholnih i bezalkoholnih pića „Rubin“, kao i fabrika maziva „FAM“.
U blizini Kruševca je i poznata Ribarska Banja.

KULTURNO-ISTORIJSKE ZNAMENITOSTI
Kruševac je poznat po crkvi Lazarici, zadužbini kneza Lazara, ostacima Lazarevog grada sa Donžon kulom i spomenicima Kosovskim junacima i knezu Lazaru. U blizini grada se nalaze manastir Svetog Romana (u manastiru su pohranjene mošti Svetog Romana, a manastir je poznat i po tome što je u njegovoj porti sahranjeno srce ruskog plemića Nikolaja Nikolajeviča Rajevskog, koji je Tolstoju poslužio kao inspiracija za lik Vronskog u romanu „Ana Karenjina“), manastir Pokrova Presvete Bogorodice u selu Đunis i manastir Naupare, čiji zadužbinar je, po legendi, despot Stefan Lazarević.

KULTURA
Osim rada Kruševačkog pozorišta, nekoliko horova i kulturno-umjetničkih društava, u Kruševcu se održava i veliki broj kulturnih manifestacija.

Najvažnije manifestacije su:
- "Svetosavska nedelja",
- Međunarodni festival humora i satire "Zlatna kaciga" (31. mart – 1. april),
- Jugoslovenska dečija likovna kolonija "Biberče" (polovina juna),
- "Vidovdan" - Svečanosti slobode(23-28 jun),
- Kruševačka književno-filozofska škola,
- Leto kulture (niz pozorišnih i bioskopskih predstava, koncerata klasične, pop-rok muzike, džeza i različiti programi izvođača iz Kruševca i drugih gradova.u toku ljetnih mjeseci, uglavnom na otvorenim prostorima i scenama),
- Likovna kolonija Dvorane - u ambijentu podjastrebačkih sela Dvorane, Petina i Lovci, na prostoru Mikine vodenice (jul),
- Belovodska rozeta (kraj juna i početak jula) - okuplja književnike u okviru Književne škole "Slovo ljubve", likovne umjetnike u okviru vajarske kolonije "Belovodski peščar" i klesare u okviru programa koji njeguje klesarsku tradiciju ovog kraja, pod nazivom "Dani Rada Neimara". Na manifestaciji učestvuju i glumci, recitatori, muzičari, folklorni umjetnici, u okviru umjetničkog programa "Moravske vedrine",
- Pozorišni dani - (oktobar) smotra najznačajnijih ostvarenja pozorišta Srbije,
- Oktobarska izložba - tradicionalna godišnja izložba stvaralaštva likovnih umetnika iz Kruševca. Svake druge godine prethodi joj bijenalna izložba umjetničkih djela Kruševljana - studenata fakulteta i akademija likovnih i primijenjenih umetnosti,
- Novogodišnji program (decembar) - niz kulturnih dešavanja (predstave, koncerti klasične, pop i rok muzike, dječiji muzički festivali, operske predstave).

Dan Grada se proslavlja na Vidovdan, 28. juna.
Gradska slava Grada Kruševca je Sveta Trojica (Silazak Duha Svetoga, u nedelju, pedeset dana posle Vaskrsa).

MEĐUNARODNA SARADNjA
Pored Bijeljine, Kruševac je grad-pobratim gradova: Krf (Grčka), Sent Andreja (Mađarska), Rmniku Vlčea (Rumunija), Pistoja (Italija), Kirijat Gat (Izrael), Trogir (Hrvatska) i Travnik (BiH).
Intenzivnu saradnju Kruševac ostvaruje sa gradovima: Volgograd, Rjazanj (Rusija), Stara Zagora (Bugarska) i Žalec (Slovenija).


LINKOVI:
http://www.krusevac.org.rs
http://sr.wikipedia.org/sr/%D0%9A%D1%80%D1%83%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B0%D1%86


 

Ruse je peti grad po veličini u Bugarskoj i sjedište je Rusenske oblasti. Grad Ruse se nalazi na sjeveru Bugarske, na desnoj obali Dunava i u njemu živi oko 165.000 stanovnika.

Ugovor o prijateljstvu između grada Ruse i Bijeljine potpisan je 2009. godine.

ISTORIJA
Prvi tragovi ljudskog života na ovom području potiču iz neolita. Poznije tračko naselje je preraslo u rimski vojni centar Sexaginta Prista (Grad šezdeset brodova), koji je bio dio sjeverne granice rimske provincije Mezije. Utvrdu su uništili Sloveni i Avari u 6. vijeku.

Za vrijeme Prvog (IX-XI vijek) i Drugog Bugarskog Carstva, XII-XIV vijek), u blizini rimskih ruševina izraslo je utvrđeno naselje nazvano Rusi, o kom prvi pisani trag potiče iz 1380. godine. Ubrzo je izraslo u važno trgovačko središte, ali ga Turci 1388. godine osvajaju i uništavaju grad. Za vrijeme viševjekovne turske vlasti Ruse je obnovljen i izrastao je u jedan od najvažnijih turskih upravnih, trgovačkih i vojnih središta u Podunavlju i u 18. vijeku postalo je sjedište Dunavskog Vilajeta koji se prostirao do Sofije i Niša. Ovdje su štampane prve novine na bugarskom jeziku, osnivaju se bolnice, starački domovi, pošte, a prva moderna poljoprivredna farma u Turskom Carstvu sagrađena je baš ovdje... U gradu je smješteno čak pet konzulata najvažnijih evropskih država. Uporedo sa rastom značaja grada za Tursku, Ruse postaju i centar bugarskog nacionalnog pokreta i grad je postao sjedište Bugarskog revolucionarnog centralnog komiteta.

Konačno, 1878. godine, tokom rusko-turskog rata, ruske jedinice oslobađaju Ruse koji postaje najveći grad u novoosnovanoj Kneževini Bugarskoj i ključni ekonomski i kulturni centar. Intenzivna izgradnja učinila je grad tipično centralnoevropskim po arhitekturi. Pravilnikom za izgradnju privatnih zgrada iz 1893. godine koji je izdala opština Ruse propisano je da „Sve fasade na glavnim ulicama grada Ruse treba da imaju bogate ukrase u kamenoj plastici“.

Period između dva svjetska rata obilježila je stagnacija, a u drugoj polovini 20. vijeka, zahvaljujući brzoj industrijalizaciji i izgradnji mosta preko Dunava, Ruse ponovo postaje važan ekonomski, saobraćajni, kulturni i obrazovni centar. Po popisu iz 1985. u gradu je živjelo preko 185.000 stanovnika.

EKONOMIJA
Ruse je jedan od najznačajnijih industrijskih centara u Bugarskoj i ovde se razvila jedna od prvih industrijskih zona u Bugarskoj. U ekonomiji grada preovladava laka industrija – hemijska, tekstilna i prehrambena. Razvijena je i mašinogradnja i brodogoradnja.
Ruse ima veliki značaj za transport i saobraćaj, s obzirom da je to najvažnija bugarska riječna luka, a u ovom gradu je i jedini most preko Dunava između Rumunije i Bugarske. Kroz Ruse prolaze panevropski putni koridori 7 i 9.

ZNAMENITOSTI
Grad Ruse je poznat po neobaroknoj i neorokoko arhitekturi porijeklom iz 19. i početka 20. vijeka koja privlači brojne turiste. Spomenik Slobodi iz 1906. godine je simbol grada.
U blizini grada je manastir posvećen Svetom Dimitriju Basarabovskom uklesan u stijenu, o kome je prvi pisani trag iz 1431. godine.

OBRAZOVANjE I KULTURA
U gradu Ruse na univerzitetu „Angel Kančev“ studira 12.000 studenata. Za kulturu su posebno značajni Dramsko pozorište „Sava Ognjanov“, državno lutkarsko pozorište i Opersko-filharmonijsko društvo, brojni muzeji i galerije.

Najvažnije kulturne manifestacije su međunarodni Martovski dani klasične muzike, Ljetna scena „Seksaginta Prista“ – gradski festival (od maja do oktobra), Đurđevdanski sajam, Karneval i maskembal (24. juna), Jesenski salon umjetnosti (druga polovina septembra), sajam medija „BG MediaMarket“ i medijski festival „Bugarska Evropa“ (krajem oktobra).

Zaštitnik Grada je Sveti Đorđe, a 6. maj se obilježava kao Dan Grada.

MEĐUNARODNA SARADNjA
Pored Bijeljine, grad Ruse je pobratim gradova: Volgograd (Rusija), Đurđevo (Rumunija), Peristeri (Grčka), Sen Oan (Francuska), Huajnan (Kina), Lisabon (Portugalija), Bratislava (Slovačka) i Trogir (Hrvatska).


LINKOVI:

http:// www.ruse-bg.eu
http://sr.wikipedia.org/sr/%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%B5
 


 

Povelja o bratimljenju Peći/Goraždevca i Bijeljine potpisana je 2013. godine.

Peć je grad i sjedište istoimene opštine u sjeverozapadnom dijelu Metohije, odnosno, južne srpske pokrajine Kosovo i Metohija (ranije je područje Metohije oko Peći bilo poznato kao Hvosno).

U urbanom dijelu živi oko 49.000, a na cijelom području opštine Peć oko 96.500 stanovnika (prema zvaničnim rezultatima popisa stanovništva iz 2011. godine organizovanom od strane organa vlasti samoprolašene „Republike Kosovo“, koji su Srbi uglavnom bojkotovali).

ISTORIJA

Peć se pod ovim imenom prvi put pominje 1202. godine, a prije toga je imala nekoliko naziva u zavisnosti od toga ko je gospodario tim krajevima.

Grad su vjerovatno osnovali Iliri. Nalazio se na strateškom položaju na rijeci Bistrici, koja se uliva u Beli Drim istočno od Prokletija. Grad se nazivao Pescijum (Pescium) tokom rimskog perioda, a kod Ptolemeja (87-150.), u njegovom poznatom delu „Geografija“, sreće se pod nazivom Siparantum (Siparantum). Imao je status municipijuma, što je značilo da je imao svoju samoupravu i bio je drugi grad tog ranga na prostoru današnjeg Kosova i Metohije, odmah posle Ulpijane (koja je postojala na prostoru između današnjih Prištine, Gračanice i Lipljana).

Vizantijski istoričar Prokopije (565. godine) ga naziva Pentza (Pentza), a ovaj naziv zamjenjuje naziv Siparantum. U XII vijeku je nosila ime Ždrelnik zato što se nalazila na ulazu (ždrelu) u Rugovsku klisuru. U XIII vijeku pominje se kao grad Peć koji se razvijao uz tek prenijetu stolicu srpske crkve iz Žiče. U XIV vijeku ga pominju Dubrovčani i Kotorani koji su ovdje imali svoje trgovačke kolonije.

Peć je bila središte srpske crkve od 1253. godine, prvo kao sjedište arhiepiskopa, a zatim i patrijarha. Grad je tada uživao mnoge povlastice srpskih vladara, ali je bio pod direktnom vlašću arhiepiskopa, kasnije patrijarha. Odlikovao se bogatom i raznovrsnom arhitekturom, a bilo je to i vrijeme privrednog procvata, tokom kojeg se u Peći proizvodila raznovrsna roba, počevši od prehrambenih i odjevnih do predmeta visoke umjetničke vrijednosti. Za poglavara srpske crkve se kovao i poseban novac. Grad je bio čuven i van granica tadašnje srpske države po uzgajanju i proizvodnji šafrana koji se koristio kao začin i kao boja za tkaninu, a proizvodila se i svila.

Posle Kosovske bitke 1389. godine, Peć je bila pod vlašću Balšića, a potom je pripala Srpskoj despotovini. Turci su konačno osvojili Peć sredinom XV vijeka, čime je na ovom području označen početak brojnih promjena, uključujući i promjenu imena u Ipek (Ipek). Grad je naseljen brojnim turskim porodicama, čiji mnogi potomci i dalje žive u ovim predjelima, a poprimio je i upadljivo orijentalni karakter sa uskim ulicama, širokim čaršijama, kućama balkanskog arhitektonskog nasljeđa... Grad je, takođe, dobio islamski karakter izgradnjom nekoliko džamija, od kojih su neke sagrađene na temeljima pravoslavnih bogomolja ili su pravoslavne bogomolje pretvarane u islamske. Za područje sjeverne Metohije, Turci su osnovali poseban Pećki sandžak. Na ovom području je 1455. godine izbila i prva pobuna protiv Osmanlija koja je krvavo ugušena. Zahvaljujući zalaganju Mehmed-paše Sokolovića, koji je obnovio Pećku patrijaršiju i za patrijarha postavio svog brata (ili bliskog rođaka) Makarija, Peć je od 1557. do 1766. godine ponovo sjedište srpskih patrijarha.

Petovjekovnoj otomanskoj vladavini je došao kraj 1912. todine, kada je, tokom Prvog balkanskog rata, Crna Gora oslobodila grad. Tokom Prvog svjetskog rata, krajem 1915. godine, zauzeli su ga Austro-Ugari, a nakon 1918. godine Peć je ušla u sastav Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Između 1931. i 1941. grad je bio pod upravom Zetske banovine. Za vrijeme italijanske okupacije u Drguom svjetskom ratu, bila je dio kvislinške „Velike Albanije“. Od 1945. godine grad je dio Socijalističe Autonomne Pokrajine Kosovo i Metohija u sastavu Srbije i SFRJ.

Odnosi između Srba i Albanaca, koji su činili većinsko stanovništvo grada u XX vijeku, često su bili napeti, što je došlo do vrhunca tokom rata na Kosovu 1999. godine, kada je grad teško oštećen. Dalju štetu grad je pretrpio u nasilju tokom martovskog pogroma nad srpskim stanovništvom 2004. godine.

GORAŽDEVAC

Sjedište opštine Peć je nakon rata 1999. godine izmješteno u najveće srpsko selu u Metohiji - Goraždevac, u kojem je i privremeno sjedište i Pećkog okruga. U Goraždevac su izmješteni, između ostalog, i Dom kulture, osnovna škola, Gimnazija „Sveti Sava“ (osnovana 1913. godine), Ekonomsko-trgovinska škola, Elektro-tehnička škola i Mašinska škola...

Goraždevac se prvi put pominje u povelji kralja Stefana Prvovenčanog izdatoj oko 1220. godine manastiru Žiči. Po turskom popisu iz 1485. godine zabilježeno je da u selu ima 28 srpskih kuća, među kojima i dom srpskog popa.

Nakon 1999. godine, Goraždevac je više puta bezuspješno napadan od strane Albanaca, sve do 13. avgusta 2003. godine kada su teroristi ubili dvoje, a ranili četvoro djece koja su se kupala na improvizovanoj plaži na rijeci Bistrici u centru sela.

ZNAMENITOSTI

Pored Pećke patrijaršije u neposrednoj blizini Peći se nalazi i manastir Visoki Dečani, koji je, uz drevno sjedište srpskih patrijaraha, stavljen pod zaštitu UNESKO-a, kao i manastir Svetog Preobraženja iz 14. vijeka u selu Budisavci, na 17 kilometara od grada. Peć je poznata i po Starom bazaru, kao i Rugovskoj klisuri.

U Goraždevcu se nalazi najstarija crkva brvnara u Srbiji, podignuta u 16. vijeku. Posvećena je Svetom Jeremiji.

https://sr.wikipedia.org/sr/%D0%9F%D0%B5%D1%9B
https://sr.wikipedia.org/sr/%D0%93%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B0%D1%86
 


slika

Povelja o bratimljenju Leskovca i Bijeljine potpisana je 2018. godine.

Leskovac je gradsko naselje i administrativni centar istoimene teritorijalne jedinice i Jablaničkog upravnog okruga. Status grada dobio je 2007. godine.

U 144 naselja i samom gradu, prema popisu iz 2011. godine, živi 144.206 stanovnika. Po broju naselja, leskovačka opština je najrazuđenija u Srbiji. Posle Niša, grad Leskovac najveći je na jugu Srbije.

ISTORIJA
Grčki istoričar Herodot pominje u V veku prije našeg računanja vremena, da je na mestu ili u blizini današnjeg Leskovca postojalo izvesno ilirsko (dardansko) naselje, oko kojeg se gajila konoplja. U II vijeku poslije našeg računanja vremena, pošto su pobijedili Ilire, Rimljani su našli jedno naselje na lijevoj obali Veternice, i na brdu Hisar podigli tvrđavu, koja je dominirala gradom i drumom.
O prvim vekovima života predaka na ovim prostorima ne nalazi se pomen sve do XII vijeka. Predio oko današnjeg Leskovca pod imenom Glubočica (Dubočica) grčki car Manojlo je Nemanji u XII vijeku poklonio oblast Glubočicu, u kojoj se nalazilo naselje Leskovac. Iz vremena cara Dušana i neposredno poslije toga pojedina sela u Dubočici pa i sam Leskovac bili su darivani manastirima: car Stefan Dušan, je 1348. godine dao na poklon manastiru Hilendar selo Leskovac; 1395. godine monahinja Efimija (kneginja Milica) sa sinovima Vukom i Stefanom dala je Svetogorskom manastiru Sv. Pantelejmona kuću i dva čovjeka u Leskovcu. Tada je Leskovac prvi put pomenut kao grad.
Krajem XVIII vijeka, Leskovac je već centar velikog Leskovačkog pašaluka koji je obuhvatao cijelu teritoriju bivšeg sandžaka Aladži - Hisar (Kruševac) i Paraćin. Francuski geograf Ami Bue, 1837. godine piše da Leskovac ima 3000 kuća: 2400 hrišćanskih, 500 turskih, 30 ciganskih i 10 jevrejskih, ukupno 15.000 stanovnika.
Okupacijom leskovačkog kraja od strane Austro - Ugarske, Njemačke i Bugarske (od 1915. - 1918.), naneta je velika šteta stanovništvu, privredi i poremetila njegov razvitak. Leskovac do izbijanja II svjetskog rata dostiže svoj zenit u privrednom razvoju.
Šestog i osmog aprila 1941. godine pale su prve bombe oko železničke stanice, glavne ulice prema Hisaru, srušena je livnica "Sava" i autotransportno preduzeće "Begović i Đokić". Nijemci su 12. aprila 1941. god. ušli u Leskovac i okupirali ga.
Leskovac je u toku drugog svjetskog rata podneo velike ljudske i materijalne žrtve, ali kada je sloboda bila nadomak ruke, 6. septembra 1944. godine doživio je katastrofu. Američki bombarderi "B29" - oko 50 aviona - bez povoda i razloga (kao saveznici) rušili su čitave kvartove i ubijali sve što je živo. Nikada nije ustanovljen tačan broj poginulih i ranjenih , procjene se kreću od 2,5 do 4 hiljade stradalih. Porušeno je i oštećeno ukupno 1840 objekata.
11. oktobra 1944. godine Leskovac je oslobođen.
Juna mjeseca 1945. godine konfiskovana je fabrika "Gligorije Petrović i komp", i posluje u društvenoj svojini pod nazivom T. I. "Kosta Stamenković". U periodu od 1945.-1952. godine iz ove fabrike u druge gradove (Pirot, Titograd, Užice, Prokuplje, Višegrad, Požarevac, Beograd, Tetovo, Zemun) odneto je 176 tekstilnih mašina.

Po legendi se smatra da se ispod brda u blizini sadašnjeg grada nalazilo jezero, ali je došlo do njegovog sušenja i tu je iznikla biljka leska (lješnik). Po njoj je i naselje dobilo ime Leskovac i to prije više od 600 godina, ali je u vrijeme turske vladavine nadenuto u Hisar od istoimene turske reči koja znači tvrđava.

KULTURA
Gradska čitaonica koja je osnovana 1869., a potom je 1935. godine prerasla je u veliku Gradsku narodnu biblioteku. Početkom 60-tih godina 20. vijeka ona ime po našem poznatom satiričaru Radoju Domanoviću koji je u periodu od 1896. do 1898. godine živio u Leskovcu. Biblioteka Radoje Domanović je  dobitnik je više priznanja zbog postignutih rezultata od kojih su najznačajnija:
- Surepova nagrada, najveća nagrada u biblotekarstvu
- Oktobarska nagrada grada Leskovca.

Leskovački kulturni centar počeo je svoje djelovanje 1981. godine prvo kao Dom kulture mladih "Žika Ilić Žuti", zatim kao Dom kulture Leskovac, a od 2002. godine nosi naziv Leskovački kulturni centar. Zgrada Leskovačkog kulturnog centra je jedinstvena građevina zaštićena zakonom. Leskovački kulturni centar realizuje sljedeće programe: Likovni program, Književno-tribinski program, Program izdavanja časopisa i knjiga, Filmski program, Muzički program, Dramski program, Program za djecu i mlade i Program za razvoj kulturnog amaterizma.

Osnovna delatnost Narodnog pozorišta u Leskovcu je umjetničko-književno stvaralaštvo i scenska umjetnost. Počeci pozorišnog života u Leskovcu datiraju iz 1896. godine, kada je Radoje Domanović, ondašnji profesor Gimnazije formirao diletantsku družinu nazvavši je „Građansko Pozorište Jug Bogdan”. Iste godine izveden je komad „Boj kosovski” autora Matije Bana. Pozorišna družina je prestala da radi 1898. godine odlaskom Domanovića iz Leskovca.

Narodni muzej u Leskovcu osnovan je 02. maja 1948. godine sa ciljem da prikuplja, obrađuje, čuva i izlaže muzejsku građu vezanu za prošlost leskovačkog kraja. U Narodnom muzeju se povremeno organizuju stručni i naučni skupovi, razna predavanja i tribine. Od 1988. godine u bijenalnom kontinuitetu se održava naučni skup „Kulturno-istorijska baština jugoistočne Srbije”. U sastav muzeja ulaze i izdvojeni objekti:
- Gradska kuća
- Muzej tekstilne industrije u selu Strojkovcu
- Spomen-kuća Koste Stamenković
- Arheološki lokalitet Caričin grad

Osnovna delatnost Centra za ekonomiku domaćinstva Danica Vuksanović je: unapređenje kulture ishrane, odevanja, stanovanja i savetovališta za higijenu, negu i zaštitu kože lica i tela sa estetskim obrazovanjem za kozmetiku i demonstraciono potrošački centar, rad na unapređivanju individualne i društvene ishrane putem predavanja, seminara za pravilnu ishranu, seminara za ishranu trudnica, dojilja, odojčadi i dece, seminara za konzerviranje voća i povrća, dijetalne ishrane i izložbe pravilne ishrane, stručno osposobljanje građana za rad i potrebe u objektima društvene ishrane, izdavanje uverenja o  završenom kursu pravilne ishrane.

THINK TANK TOWN – festival književnosti osnovan je 2007.godine i održava se prve nedjelje oktobra mjeseca u organizaciji časopisa za Balkan "Think Tank". Idejni tvorac je književnik Saša Stojanović a saradnici su Jurica Dikić, Predrag Stanković, Marko Stojanović, Saša Nikolić i dr. Leskovački kulturni centar realizuje Naučni skup „Dijalekat i dijalekatska književnost” (bijenalna manifestacija započeta 2006. god. Od radova predstavljanih na skupu naredne godine štampa se Zbornik radova „Dijalekat i dijalekatska književnost”); Dramski studio ( redovno učešće predstava na smotrama pozorišnih amatera u Srbiji i osvojene brojne nagrade za glumu, režiju i predstavu u celini). Kao suorganizator ili tehnička podrška Leskovački kulturni centar godinama učestvuje u realizaciji Balkanske smotre mladih strip autora, Dana Nikolaja Timčenka, Leskovačkih dana muzike – LEDAMUS, Maskenbala i karnevala u okviru Leskovačkog leta, Noći muzeja i Dana grada. Leskovački kulturni centar sarađuje sa velikim brojem  institucija kulture  u gradu,  regionu i šire.

TURISTIČKE MANIFESTACIJE
U razvoju turizma leskovačkog kraja gotovo odlučujuću ulogu imaju manifestacije. Gotovo da je sigurno da je leskovačka Roštiljijada postala brend po kome se Leskovac prepoznaje van granica Srbije. I ostale manifestacije: zabavne, kulturne, sportske i sajamske pokazale su se kao odličan način za dovođenje turista i za prezentaciju turističke ponude ovog područja.

Roštiljijada je manifestacija po kojoj se prepoznaje Leskovac. Prema broju posjetilaca spada u sam vrh turističkih priredbi u Srbiji. Za sedam dana trajanja ovu manifestaciju posjeti preko 450.000 gostiju. Roštiljijada je autentični, najveći i najposećeniji festival roštilja i mesa u ovom dijelu Evrope. Planira se da Roštiljijada postepeno mijenja svoju koncepciju, prateći evropske standarde, a da istovremeno ne izgubi od osnovne zamisli – afirmisanje spremanja kulinarskih specijaliteta sa roštilja. Svake godine krajem avgusta, početkom septembra mjeseca Leskovčani na Roštiljijadi obaraju rekord u spravljanju najvećih pljeskavica na svijetu, a na ovoj manifestaciji se pravi i najbolja na svijetu popularna Leskovačka mućkalica.

Karneval Leskovac je posebna, celovita turistička manifestacija koja se održava u julu mesecu. Karneval Leskovac je spoj tradicije i savremenih karnevalskih trendova. Karneval Leskovac, uz glavnu međunarodnu karnevalsku povorku, čine i dječji karneval, veliki maskenbal, karnevalski bal sa izborom princeze Karnevala, karnevalske izložbe, brojni prateći programi i koncerti.

Leskovačko leto je tradicionalni, multimedijalni festival na otvorenoj sceni, jedna od najdužih manifestacija u zemlji koja po sadržaju i koncepciji iz godine u godinu pobuđuje sve veću pažnju. Leskovačko leto se održava u etno kompleksu Šop Dokić u samom centru grada, počinje sa kalendarskim početkom ljeta i traje do sredine jula. Program je podeljen u tri segmenta: prvi segment čine sportske aktivnosti: revijalni nastupi džudista, karatista, rolera, biciklista, motociklista i turniri u odbojci na pijesku, fudbalu na pijesku, uličnom basketu... drugi segment je dječiji program u kome djeca predstavljaju svoja najuspešnija dostignuća iz oblasti dramskog, muzičkog, literarnog i likovnog stvaralaštva, a organizuju se i razne igre i zabave. Za djecu različitih uzrasta organizuju se gostovanja popularnih baletskih i pozorišnih predstava iz drugih gradova, potom nastupi plesnih grupa, modne revije, revije pasa i kućnih ljubimaca, takmičenja u pjevanju i plesu... treći dio Leskovačkog leta čine zabavno-umetnički sadržaji namijenjeni odraslima u okviru koga se predstavljaju umjetnička udruženja, kulturno umetnička društva, horovi, orkestri zabavne, narodne i ozbiljne muzike, pozorišne predstave, književne večeri, izložbe knjiga, slika i cvijeća, filmske projekcije...

Dani vina u Vlasotincu je manifestacija koja se organizuje u slavu vina, vinograda i vinara, održava se svake godine u drugoj polovini avgusta. To je specifična turističko privredna manifestacija sa veoma atraktivnim zabavnim programima u kojim svakako centralno mjesto ima izbor boginje vina. Defile mladosti, ženske ljepote ovjenčane najboljim vlasotinačkim vinima.

MEĐUNARODNA SARADNjA
Pored Bijeljine, Leskovac je grad-pobratim gradova: Plovdiv, Silistra, Ćustendil (Bugarska) i Kumanovo (Makedonija).